Phường Bạch Mai trước đây thuộc quận Hai Bà Trưng, là một trong 4 quận nội thành của Thủ đô Hà Nội, có vị trí trung tâm, thuận lợi trong tiếp cận các nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội. Thực hiện Nghị quyết số 1656/NQ-UBTVQH15, ngày 16/4/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của thành phố Hà Nội năm 2025, phường Bạch Mai được hình thành trên cơ sở sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của các phường Bạch Mai, Bách Khoa, Quỳnh Mai, một phần diện tích tự nhiên, quy mô dân số của các phường Minh Khai, Đồng Tâm, Trương Định, Lê Đại Hành, Thanh Nhàn (quận Hai Bà Trưng) và phường Phương Mai (quận Đống Đa).
Phường Bạch Mai nằm trong vùng lõi đô thị, tiếp giáp nhiều tuyến đường: Đại La - Minh Khai - Giải Phóng - Đại Cồ Việt - Trần Khát Chân - Kim Ngưu. Tên gọi Bạch Mai cũng là tên một tuyến phố chính và cũng là tên một phường của quận Hai Bà Trưng trước đây. Bạch Mai là vùng ven đô phía Đông Nam kinh thành Thăng Long xưa. Trong lịch sử, nơi đây từng là đất của các làng nghề, khu dân cư lâu đời, có vị trí chiến lược trên trục giao thông lân cận. Trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, Bạch Mai cũng là nơi ghi dấu nhiều sự kiện cách mạng, với các cơ sở hoạt động bí mật và phong trào yêu nước sôi nổi. Việc giữ nguyên tên gọi này thể hiện sự kế thừa lịch sử, tôn trọng bản sắc văn hóa - xã hội của cộng đồng cư dân lâu đời trong khu vực. Mặt khác, tên gọi Bạch Mai giúp dễ nhận diện, ngắn gọn, dễ đọc, dễ nhớ, bảo đảm tính hệ thống, khoa học; bảo đảm phù hợp với nguyên tắc ưu tiên sử dụng một trong các tên gọi của các đơn vị hành chính trước khi sáp nhập để đặt tên cho xã, phường mới.
Lãnh đạo thành phố Hà Nội trao quyết định công tác cán bộ cho lãnh đạo phường Bạch Mai.
I. Vị trí địa lý, diện tích, dân số phường Bạch Mai
Phường Bạch Mai phía Đông giáp phường Vĩnh Tuy (phố Kim Ngưu), phía Tây giáp phường Kim Liên (đường Giải phóng), phía Nam giáp phường Tương Mai, Vĩnh Tuy (Đại La, Minh Khai), phía Bắc giáp phường Hai Bà Trưng (đường Đại Cồ Việt, Trần Khát Chân). Tổng diện tích phường Bạch Mai sau sáp nhập là 2,95 km², quy mô dân số là 129.571 người. Địa bàn phường khi thành lập có 148 tổ chức đảng, 6.901 đảng viên; 108 tổ dân phố.
II. Đặc điểm kinh tế phường Bạch Mai
Là một trong những đơn vị hành chính đô thị có lịch sử phát triển lâu đời, nơi hình thành các làng nghề truyền thống, khu dân cư tiểu thủ công nghiệp từ thời kỳ bao cấp, nay đang chuyển mình mạnh mẽ về hạ tầng và kinh tế đô thị. Phường có cơ cấu kinh tế đa dạng, dịch vụ chiếm ưu thế, trong đó có thế mạnh về thương mại - dịch vụ đô thị chiếm tỷ trọng lớn, với mạng lưới chợ dân sinh (chợ Quỳnh Mai, chợ Bách Khoa, chợ Mơ…), cửa hàng dịch vụ, buôn bán nhỏ lẻ và hệ thống trung tâm thương mại, tuyến phố chuyên doanh như Lê Thanh Nghị (điện tử, máy tính), Thanh Nhàn (vật liệu xây dựng), Lạc Nghiệp (phụ tùng ô tô, xe máy); Minh Khai, Đại La, Bạch Mai, Võ Thị Sáu (ăn uống, thời trang, sửa chữa).
Sản xuất tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ truyền thống phát triển: Khu vực Đồng Tâm - Trương Định - Thanh Nhàn còn duy trì nhiều hộ gia đình làm nghề thủ công, dịch vụ tại gia như may mặc, in ấn, thực phẩm, sửa chữa cơ khí nhỏ.
Phường tập trung nhiều khu nhà tập thể cũ, nay đang trong lộ trình cải tạo thành các khu nhà ở cao tầng hoặc tái định cư hiện đại (Khu tập thể Bách Khoa, Quỳnh Mai…). Tuy nhiên, mật độ dân cư cao và cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ vẫn là thách thức trong quản lý đô thị và phân bố nguồn lực.
III. Đặc điểm văn hóa - xã hội phường Bạch Mai
Về di sản văn hóa: Phường Bạch Mai là địa bàn có bề dày văn hóa, lịch sử lâu đời, sở hữu hệ thống di sản vật thể và phi vật thể phong phú, đa dạng về loại hình và có giá trị lớn trong kho tàng văn hóa Thăng Long - Hà Nội. Trên địa bàn phường hiện có nhiều di tích lịch sử, tôn giáo đã được xếp hạng cấp Quốc gia và thành phố, phản ánh sự kết tinh giữa tín ngưỡng dân gian, lịch sử cách mạng và kiến trúc truyền thống Việt Nam, tiêu biểu như: Chùa Liên Phái (xây dựng từ năm 1726), nổi bật với nhiều tháp cổ mang giá trị nghệ thuật - tôn giáo, chùa Linh Sơn, chùa Hương Tuyết, chùa Quỳnh ... đều là những công trình kiến trúc cổ được cộng đồng cư dân gìn giữ như những biểu tượng văn hóa tâm linh.
Các đình làng cổ trên địa bàn: Đình Lạc Nghiệp, đình An Cư, đình Đại... Đây là những không gian thiêng gắn với tín ngưỡng thờ thành hoàng làng và lễ hội truyền thống, góp phần gìn giữ bản sắc của các cộng đồng cư dân lâu đời trong khu vực.
Các di tích cách mạng, kháng chiến tiêu biểu trên địa bàn như: Địa điểm lưu niệm sự kiện Cách mạng nhà số 152 phố Bạch Mai - Đây là nơi hội họp cũng là nhà riêng của đồng chí Nguyễn Phong Sắc (1902-1930), một trong những người đầu tiên xây dựng Chi bộ Việt Nam thanh niên Cách mạng đồng chí hội Hà Nội; Địa điểm lưu niệm sự kiện Cách mạng nhà số 307 phố Bạch Mai - từng là nơi ở của các đồng chí Ngô Gia Tự, Nguyễn Đức Cảnh, Đỗ Ngọc Du..., nơi hội họp của tổ chức Việt Nam thanh niên Cách mạng đồng chí hội; Địa điểm lưu niệm sự kiện Cách mạng kháng chiến Chiến lũy Ô Cầu Dền - Liên khu II, nằm trong khuôn viên trụ sở Đảng ủy - HĐND - UBND phường Bạch Mai hiện nay.
Hằng năm, tại các đình, chùa tại phường Bạch Mai đều diễn ra các lễ hội đặc sắc; có sự kết hợp giữa nghi thức tín ngưỡng và phần hội dân gian … tạo nên không gian văn hóa cộng đồng đậm đà bản sắc trong lòng đô thị hiện đại.
Phường Bạch Mai cũng sở hữu thiết chế văn hóa - thể thao đa dạng với nhiều điểm văn hóa được bố trí tại các tổ dân phố cùng hệ thống câu lạc bộ người cao tuổi, nhà văn hóa, khu sinh hoạt cộng đồng hoạt động đều đặn, tạo nền tảng xây dựng đời sống tinh thần phong phú cho người dân. Phường có không gian xanh đô thị như: Công viên Tuổi trẻ Thủ đô, hồ Thanh Nhàn, hồ Quang Trung, hồ Quỳnh… không chỉ là không gian sinh thái quan trọng mà còn là không gian sinh hoạt văn hóa - thể thao, vui chơi, giải trí cho người dân.
Về y tế, trên địa bàn phường có nhiều bệnh viện lớn, tuyến đầu với cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện đại, đội ngũ y bác sĩ có trình độ chuyên môn cao như: Bệnh Viện Ung Bướu Hà Nội, bệnh viện Phổi Hà Nội, bệnh viện Thanh Nhàn, phòng khám đa khoa Mai Hương... Cùng với đó là hệ thống trạm y tế đạt chuẩn quốc gia về y tế cơ sở. Ngoài ra, còn có các phòng khám đa khoa, chuyên khoa, hệ thống các nhà thuốc tư nhân phục vụ nhu cầu khám chữa bệnh của người dân trên địa bàn phường.
Về giáo dục, địa bàn tập trung nhiều trường đại học lớn: Trường Đại học Bách Khoa Hà Nội (đường Đại Cồ Việt); Đại học Xây dựng Hà Nội (đường Giải Phóng); Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội (Phố Vọng), Đại học Mở... Đây là cụm trường có vị trí gần nhau, có rất đông sinh viên tham gia học tập, có vai trò là trung tâm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và ươm mầm khởi nghiệp.
Ngoài ra, trên địa bàn tập trung số lượng lớn các trường học đa dạng nhiều cấp học (24 trường công lập và nhiều trường ngoài công lập) đáp ứng nhu cầu giáo dục của cư dân trong khu vực. Nhiều trường đạt chuẩn quốc gia với chất lượng giảng dạy cao, góp phần đào tạo nguồn nhân lực cho Thành phố. Một số trường phổ thông tiêu biểu các cấp học trên địa bàn: Trường Mầm non Bách Khoa, trường Tiểu học Lê Văn Tám, trường THCS Ngô Gia Tự, trường THCS Nguyễn Phong Sắc, trường THPT Thăng Long...
IV. Bộ máy hành chính phường Bạch Mai:
1. Trụ sở cơ quan, đơn vị thuộc phường:
- Trụ sở Đảng ủy - HĐND - UBND phường và Điểm phục vụ Hành chính công phường: Số 33, đường Đại Cồ Việt.
- Trụ sở Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường: Số 15, ngõ 295, phố Bạch Mai.
- Trụ sở Trung tâm chính trị khu vực Hai Bà Trưng: Số 8 phố Bùi Ngọc Dương.
- Điểm Tiếp công dân phường: Số 14, ngõ Đình Đại, phố Bạch Mai.
- Trung tâm Văn hóa, Thông tin và Thể thao phường: Số 255, phố Bạch Mai.
- Ban Quản lý dự án đầu tư - hạ tầng phường: Số 197, phố Hồng Mai.
- Trạm Y tế phường: Số 1, phố Quỳnh Mai và các điểm trạm
- Công an phường:
+ Trụ sở chính: Số 201, phố Minh Khai.
+ Địa điểm xử phạt, giải quyết vi phạm về trật tự an toàn giao thông, trật tự đô thị: Số 201, phố Minh Khai.
+ Địa điểm đăng ký giải quyết cư trú, cấp căn cước công dân, định danh điện tử, lực lượng cảnh sát khu vực, quản lý các ngành nghề kinh doanh có điều kiện, tiếp nhận thu hồi vũ khí, vật liệu nổ, công cụ hỗ trợ và pháo: Số 33, ngõ Hòa Bình 7, phố Minh Khai.
+ Địa điểm tiếp nhận giải quyết tin báo, tố giác tội phạm: Tập thể K2 Bách Khoa.
+ Điạ điểm thực hiện công tác quản lý, đăng ký ô tô, xe máy: Số 127, phố Bạch Mai.
2. Bộ máy tổ chức phường:
- Đảng ủy phường: Ban Xây dựng Đảng, Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy, Văn phòng Đảng ủy, Trung tâm Chính trị khu vực Hai Bà Trưng.
- Hội đồng nhân dân phường và 02 ban HĐND phường (Ban Kinh tế - Ngân sách, Ban Văn hóa - xã hội).
- UBND phường: Gồm các phòng, ban, đơn vị: Văn phòng HĐND&UBND; phòng Kinh tế, Hạ tầng và đô thị; phòng Văn hóa- Xã hội; Công an phường; Ban chỉ huy Quân sự; Trung tâm Văn hóa, Thông tin và thể thao; Ban Quản lý dự án đầu tư - hạ tầng; Trạm Y tế phường.
- UB Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường: Hội Cựu chiến binh phường, Hội liên hiệp Phụ nữ phường, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phường.
3. Bộ máy Lãnh đạo phường:
* Thường trực Đảng ủy phường:
- Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường: Đồng chí Trần Quyết Thắng.
- Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy: Đồng chí Nguyễn Ngọc Phương.
- Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND phường: Đồng chí Nguyễn Thị Thu Hiền.
* Thường trực Hội đồng nhân dân phường:
- Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường: Đồng chí Trần Quyết Thắng.
- Ủy viên ban Thường vụ Đảng ủy, Phó Chủ tịch HĐND phường: Đồng chí Vũ Minh Hạnh.
* Lãnh đạo Ủy ban nhân dân phường:
- Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND phường: Đồng chí Nguyễn Thị Thu Hiền.
- Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Phó Chủ tịch UBND phường: Đồng chí Nguyễn Thị Ngọc Anh.
- Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Phó Chủ tịch UBND phường: Đồng chí Nguyễn Hoành Dũng.
* Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường:
- Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phường: Đồng chí Tạ Thị Thanh Huyền.
- Phó Chủ tịch UB Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Hội Cựu chiến binh phường: Đồng chí Hoàng Minh Bần.
- Phó Chủ tịch UB Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Hội liên hiệp Phụ nữ phường: Đồng chí Nguyễn Thị Thu Hà.
- Phó Chủ tịch UB Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Bí thư Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phường: Đồng chí Nguyễn Lê Ngân.
Bộ máy hành chính phường Bạch Mai, thành phố Hà Nội cùng với các xã, phường thuộc thành phố đang tiếp tục triển khai những bước tiến hiệu quả trong quá trình vận hành chính thức mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, hướng tới xây dựng một nền hành chính tinh gọn, hiện đại, chuyên nghiệp, nâng cao chất lượng để phục vụ Nhân dân tốt hơn./.
(Phòng Văn hóa - Xã hội phường Bạch Mai)