Từ chủ trương lớn đến tư duy hành động ở cơ sở
Nhận thức sâu sắc tầm quan trọng của Nghị quyết 57-NQ/TW ngày 22-12-2024 của Bộ Chính trị “Về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia”, từ đầu năm 2026, Đảng ủy phường Bạch Mai đã ban hành Kế hoạch số 35-KH/ĐU nhằm hiện thực hóa các mục tiêu cốt lõi của Trung ương, Thành ủy vào đặc thù địa bàn. Kế hoạch được cụ thể hóa bằng hệ thống 95 nhiệm vụ toàn diện; phân định rạch ròi trách nhiệm 4 trục đơn vị nòng cốt là Đảng ủy, HĐND, UBND, MTTQ phường.
Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy phường Bạch Mai Nguyễn Ngọc Phương cho hay, phường xác định triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW kiên trì bám sát 3 trụ cột chính quyền số - kinh tế số - xã hội số, trong đó xã hội số là then chốt, lấy người dân làm trung tâm và mục tiêu cuối cùng. Để giải bài toán nâng cao năng lực số tại cộng đồng dân cư, Đảng ủy - Ban chỉ đạo Nghị quyết 57 phường chỉ đạo UBND phường thiết lập mối liên kết hữu cơ giữa nguồn lực tri thức từ các cơ sở đào tạo lớn.
Mô hình “Phối hợp với 4 trường đại học (ĐH) đẩy mạnh phong trào Bình dân học vụ số trên địa bàn phường Bạch Mai” ra đời, với sự đồng hành của trường ĐH Bách khoa Hà Nội, ĐH Kinh tế Quốc dân, ĐH Xây dựng Hà Nội và ĐH Mở Hà Nội.
Lãnh đạo phường Bạch Mai tiếp nhận máy tính hỗ trợ, thực hiện mô hình “Phối hợp 4 trường ĐH đẩy mạnh phong trào Bình dân học vụ số". Ảnh: PV
Theo Phó Chủ tịch UBND phường Bạch Mai Nguyễn Thị Ngọc Anh, từ khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp đến nay, sự phối hợp với 4 trường ĐH ngày càng vào chiều sâu, với điểm nhấn là kết nối hài hòa giữa cơ sở vật chất kỹ thuật và nguồn lực con người nhằm đưa phong trào lan tỏa sâu rộng từ cơ sở. Đến hiện tại, phong trào gặt hái một số kết quả, tạo bước đệm vững chắc.
Cụ thể, vừa qua, phường tiếp nhận tài trợ trên 100 bộ máy tính từ ban lãnh đạo 4 trường ĐH cho 53 nhà sinh hoạt cộng đồng tổ dân phố (TDP) và trung tâm học tập cộng đồng phường, nâng tỷ lệ đồng bộ lên 100% nhà sinh hoạt cộng đồng và trung tâm học tập cộng đồng của phường có thiết bị công nghệ thông tin (CNTT) cơ bản phục vụ chuyển đổi số. Trước đó, phường đã chủ động đầu tư máy tính, máy scan, đường truyền interrnet, wifi cho 10/63 nhà sinh hoạt cộng đồng TDP.
Cùng với đó, phường đã lập 108 tổ chuyển đổi số cộng đồng tại các TDP với 648 nhân sự, mỗi tổ từ 5 - 9 người (tổ trưởng TDP là tổ trưởng, bí thư chi đoàn là tổ phó, các thành viên là cảnh sát khu vực, đoàn viên thanh niên, công dân có kiến thức CNTT…)
Phường cũng đã phối hợp Sở KH&CN, PA05 Công an thành phố chủ động tổ chức 4 chương trình tập huấn chuyên môn trang bị kiến thức cho 108 tổ chuyển đổi số cộng đồng có thể hướng dẫn người dân thực hiện các kỹ năng số cơ bản.
Đặc biệt, để hiện thực hóa các chủ trương, UBND phường đã ban hành kế hoạch triển khai mô hình “Phối hợp với 4 trường ĐH đẩy mạnh phong trào bình dân học vụ số trên địa bàn phường”, giao Phòng Văn hóa - Xã hội làm đầu mối tham mưu chủ trì, xác định lộ trình rõ ràng trong năm 2026 và tiếp theo, hướng tới 5 chỉ tiêu định lượng cụ thể.
Các chi bộ TDP phường Bạch Mai tích cực ứng dụng công nghệ số trong hoạt động
“Chúng tôi sẽ tiếp tục tổ chức lắp đặt đường truyền internet, wifi tại 100% nhà sinh hoạt cộng đồng và phối hợp 4 trường ĐH xây dựng lịch tập huấn, hướng dẫn ứng dụng CNTT, kỹ năng số cơ bản đối với 108 tổ chuyển đổi số cộng đồng TDP, tập trung vào những nội dung thiết thực phù hợp nhu cầu dân sinh trên địa bàn”, bà Nguyễn Thị Ngọc Anh chia sẻ.
Gỡ rào cản “tuổi tác” bằng phương châm “gõ từng nhà”
Tại TDP số 30 phường Bạch Mai, địa bàn chủ yếu gồm khu tập thể cũ Bách Khoa với hơn 850 nhân khẩu, số người cao tuổi chiếm tới một nửa.
“Cái khó lớn nhất trong thực hiện chuyển đổi số ở cơ sở chính là rào cản tuổi tác. Thành viên tổ chuyển đổi số cộng đồng là nhiều người lớn tuổi, còn các bạn trẻ có trình độ cao (như thạc sĩ CNTT) thì eo hẹp thời gian do công việc cơ quan. Bản thân tôi 65 tuổi, cũng phải tự học từ con cháu để chỉ đạo việc chi bộ qua Zalo. Khi phường triển khai mô hình phối hợp 4 trường ĐH, chúng tôi như được tháo gỡ nút thắt”, Bí thư Chi bộ TDP số 30 Trần Văn Hà bộc bạch.
Đoàn viên thanh niên hướng dẫn cán bộ các TDP phường Bạch Mai sử dụng công nghệ số.
Trước khó khăn này, sự xuất hiện của các giảng viên trẻ và lực lượng sinh viên tình nguyện CNTT xung kích, áp dụng phương pháp “cầm tay chỉ việc” chính là chìa khóa. Phương châm tập huấn được áp dụng linh hoạt theo hình thức tập trung (nhà sinh hoạt cộng đồng là “Điểm Bình dân học vụ số lưu động”) và phân tán (đi từng ngõ, gõ từng nhà, hướng dẫn từng người).
Cách làm này tại phường Bạch Mai đã và đang giúp công dân cao tuổi, người yếu thế không bị bỏ lại phía sau. Họ được trang bị các kỹ năng thiết thực, phục vụ trực tiếp đời sống thường nhật: Từ soạn thảo văn bản, đăng ký thủ tục hành chính trên cổng DVC quốc gia, Sổ tay đảng viên điện tử, iHanoi, định danh VNeID, nộp thuế điện tử, cho đến nhận diện và cảnh giác phòng, chống lừa đảo trên mạng…
Phát huy những kết quả mang tính bản lề, để phong trào “Bình dân học vụ số” trên địa bàn đi vào chiều sâu, bền vững, Đảng ủy phường đã yêu cầu cả hệ thống chính trị triển khai đồng bộ những nhóm giải pháp trọng tâm.
Trong đó, UBND phường tiếp tục phối hợp chặt chẽ với 4 trường ĐH triển khai những mô hình, quan tâm tập huấn theo hướng “cầm tay, chỉ việc” cho các tổ chuyển đổi số cộng đồng nhằm bảo đảm các chỉ tiêu đề ra; UB MTTQ và các đoàn thể phường tuyên truyền rộng rãi để mỗi người dân tự ý thức trang bị kỹ năng số, hướng tới mô hình “Gia đình số”, “Công dân số”; phát huy vai trò xung kích, nòng cốt của Đoàn thanh niên tại các tổ chuyển đổi số cộng đồng.
"Đặc biệt, cấp ủy các chi bộ, TDP cần thường xuyên kiện toàn, chọn nhân sự có năng lực công nghệ bổ sung vào tổ chuyển đổi số cộng đồng, phát huy hiệu quả các “Điểm Bình dân học vụ số lưu động” tại địa bàn quản lý và ra quân “đi từng ngõ, gõ từng nhà, hướng dẫn từng người dân”", đồng chí Nguyễn Ngọc Phương nhấn mạnh.